ฝีดาษวานร Mpox ไม่ใช่แค่เพศสัมพันธ์ ก็เสี่ยงติดเชื้อได้

อาการที่พบ

• มีไข้ หนาวสั่น
• ปวดศีรษะและปวดกล้ามเนื้อ
• ต่อมน้ำเหลืองโต
• อ่อนเพลีย ปวดหลัง
• มีผื่นหรือตุ่มขึ้นตามผิวหนัง
• อาจพบแผลบริเวณปาก อวัยวะเพศ หรือทวารหนัก

ลักษณะของผื่น อาจเริ่มจากจุดแดงหรือตุ่มนูน เปลี่ยนเป็นตุ่มน้ำ ตุ่มหนอง และตกสะเก็ด ก่อนหลุดออก **ผู้ป่วยบางรายอาจมีผื่นเพียงไม่กี่จุด หรือมีแผลบริเวณอวัยวะเพศโดยไม่มีผื่นทั่วร่างกายก็ได้

การติดต่อของโรค

• สัมผัสผื่น แผล หรือตุ่มของผู้ติดเชื้อโดยตรง
• สัมผัสสารคัดหลั่งหรือสิ่งปนเปื้อนจากผู้ป่วย
• สัมผัสใกล้ชิดเป็นเวลานาน
• การมีเพศสัมพันธ์หรือสัมผัสผิวหนังอย่างใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อ

เชื้อไม่ได้จำกัดการแพร่กระจายเฉพาะกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง ทุกคนสามารถติดเชื้อได้หากมีการสัมผัสเชื้อในลักษณะที่เสี่ยง

การรักษา

• ผู้ป่วยส่วนใหญ่ได้รับการรักษาตามอาการ
• ดูแลแผลและผื่นอย่างเหมาะสม
• ผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงหรือภูมิคุ้มกันบกพร่องต้องได้รับการดูแลใกล้ชิดจากแพทย์
• ไม่ควรแกะ เกา หรือเจาะตุ่มหนองด้วยตนเอง

วัคซีน

• มีวัคซีนป้องกัน Mpox เช่น MVA-BN
• พิจารณาให้วัคซีนแก่กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงตามคำแนะนำของแพทย์และแนวทางของหน่วยงานสาธารณสุข
• วัคซีนไม่สามารถทดแทนการหลีกเลี่ยงการสัมผัสเชื้อได้

วิธีป้องกันโรค 

• หลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ที่มีผื่นหรือตุ่มผิดปกติ
• หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์กับผู้ที่สงสัยว่าติดเชื้อ
• ไม่ใช้ผ้าเช็ดตัว เสื้อผ้า หรือเครื่องนอนร่วมกับผู้อื่น
• ล้างมือด้วยสบู่และน้ำเป็นประจำ
• ทำความสะอาดสิ่งของและพื้นผิวที่สัมผัสร่วมกัน
• หากมีประวัติเสี่ยง ควรสังเกตอาการในช่วง 5–21 วันหลังสัมผัสเชื้อ

ระยะฟักตัวและระยะแพร่เชื้อ

• ระยะฟักตัวประมาณ 5–21 วันหลังสัมผัสเชื้อ
• ผื่นและตุ่มอาจใช้เวลาประมาณ 2–3 สัปดาห์จึงหาย
• สามารถแพร่เชื้อได้จนกว่าผื่นจะหาย สะเก็ดหลุด และมีผิวหนังใหม่ขึ้นมาแทนที่

อย่ามองข้ามอาการผิดปกติ แม้จะเป็นเพียงตุ่มหรือผื่นเล็ก ๆ เพราะอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคฝีดาษวานร (Mpox) ได้ การรู้เท่าทันโรค สังเกตอาการ และป้องกันตนเองอย่างถูกวิธี เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อและการแพร่กระจายของโรค

หากมีอาการสงสัยหรือมีประวัติสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อ ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสผู้อื่นและเข้ารับการตรวจประเมินจากแพทย์